Miękkie, maślane ciasto, warstwa cynamonowego nadzienia i lekko karmelowy spód sprawiają, że te drożdżowe cynamonki wychodzą wyjątkowo aromatyczne i delikatne. Po upieczeniu są sprężyste, ale nie suche, a środek pozostaje wilgotny dzięki odpowiednim proporcjom masła i mleka. To przepis na bułeczki, które dobrze rosną, łatwo się zwijają i nie rozpadają po pokrojeniu. Najwięcej daje tu spokojne wyrastanie oraz pieczenie w umiarkowanej temperaturze, bez pośpiechu. Na koniec wystarczy prosty lukier albo kremowy serek, jeśli mają być bardziej deserowe.
Składniki na cynamonki drożdżowe
Porcja na około 12 dużych bułeczek, forma o wymiarach mniej więcej 24 x 34 cm lub zbliżona. Wszystkie składniki do ciasta dobrze wcześniej wyjąć z lodówki, żeby miały temperaturę pokojową.
- Na ciasto drożdżowe: 500 g mąki pszennej typ 450 lub 550
- 7 g drożdży instant lub 20 g świeżych drożdży
- 250 ml mleka
- 80 g cukru
- 80 g masła
- 2 jajka
- 1/2 łyżeczki soli
Na nadzienie cynamonowe: 100 g miękkiego masła, 120 g brązowego cukru, 2 łyżki cynamonu, 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego lub cukru wanilinowego.
Na prosty lukier: 120 g cukru pudru, 2-3 łyżki gorącej wody albo soku z cytryny.
Opcjonalnie zamiast lukru: 150 g serka kremowego, 30 g miękkiego masła, 60 g cukru pudru.
Przygotowanie cynamonek drożdżowych krok po kroku
- Podgrzać mleko, żeby było wyraźnie ciepłe, ale nie gorące. Dodać do niego drożdże i łyżkę cukru odjętą z całości. Przy drożdżach świeżych dobrze wszystko rozmieszać i odstawić na 10 minut, aż pojawi się pianka. Przy drożdżach instant można pominąć rozczyn i wsypać je bezpośrednio do mąki, ale ciepłe mleko nadal powinno mieć najwyżej około 37-40°C.
- Masło roztopić i lekko przestudzić. Do dużej miski wsypać mąkę, resztę cukru i sól. Dodać jajka, mleko z drożdżami oraz roztopione masło. Wyrabiać ręcznie lub mikserem z hakiem przez 10-12 minut, aż ciasto stanie się gładkie, elastyczne i tylko lekko lepkie. Jeśli mocno klei się do dłoni, nie warto od razu dosypywać dużo mąki. Po kilku minutach wyrabiania zwykle wyraźnie się uspokaja.
- Uformować kulę, przełożyć do miski wysmarowanej cienko olejem, przykryć ściereczką lub folią i odstawić do wyrastania na 60-90 minut. Ciasto powinno mniej więcej podwoić objętość. Czas zależy od temperatury w kuchni, więc lepiej patrzeć na ciasto niż na zegarek.
- W czasie wyrastania przygotować nadzienie. Miękkie masło rozetrzeć z brązowym cukrem, cynamonem i wanilią na gęstą pastę. Nie trzeba ubijać masy, wystarczy, żeby dała się łatwo rozsmarować. Brązowy cukier daje głębszy smak i lekko karmelowy aromat po upieczeniu, ale jeśli pod ręką jest tylko biały, też można go użyć.
- Wyrośnięte ciasto krótko odgazować, czyli nacisnąć dłonią i przełożyć na blat lekko oprószony mąką. Rozwałkować na prostokąt o wymiarach około 35 x 45 cm i grubości mniej więcej 5-7 mm. Rozsmarować nadzienie na całej powierzchni, zostawiając około 1,5 cm wolnego brzegu przy dłuższym boku, żeby roladę łatwiej było skleić.
- Zwinąć ciasto dość ciasno w roladę od dłuższego boku. Końcówkę dobrze docisnąć. Następnie pokroić roladę na 12 równych kawałków. Najwygodniej zrobić to ostrym nożem albo nitką kuchenną, która nie zgniata warstw. Bułeczki ułożyć w formie wyłożonej papierem do pieczenia, zostawiając między nimi niewielkie odstępy.
- Przykryć formę i odstawić cynamonki do drugiego wyrastania na 25-40 minut. W tym czasie powinny wyraźnie napuchnąć i prawie zetknąć się bokami. Piekarnik nagrzać do 180°C góra-dół.
- Piec przez 22-28 minut, aż wierzch stanie się złocisty. Nie warto trzymać ich zbyt długo, bo drożdżowe bułeczki bardzo łatwo przesuszyć. Jeśli rumienią się za szybko, pod koniec można luźno przykryć je arkuszem papieru do pieczenia lub folią aluminiową.
- Po upieczeniu odstawić na 10 minut. W tym czasie przygotować lukier, mieszając cukier puder z gorącą wodą lub sokiem z cytryny. Polać jeszcze ciepłe bułeczki. Jeśli ma być bardziej kremowo, wymieszać serek kremowy z masłem i cukrem pudrem, a następnie rozsmarować na lekko przestudzonych cynamonkach.
Jeśli zależy na bardzo miękkich cynamonkach następnego dnia, najlepiej piec je blisko siebie w jednej formie. Wtedy boki pozostają delikatne i nie wysychają tak szybko jak w bułeczkach pieczonych osobno.
Najczęstsze problemy przy pieczeniu cynamonek
Ciasto zbyt twarde po upieczeniu najczęściej oznacza za dużo mąki albo zbyt długie pieczenie. Mąkę warto dosypywać naprawdę oszczędnie, bo ciasto drożdżowe przed wyrośnięciem bywa lekko klejące i to zupełnie normalne. Po dobrym wyrobieniu staje się bardziej sprężyste i gładkie.
Jeśli bułeczki słabo rosną, zwykle winna jest temperatura. Zbyt gorące mleko osłabia drożdże, a zbyt chłodne spowalnia pracę ciasta. Pomaga też zadbanie o ciepłe miejsce do wyrastania, bez przeciągów. Może to być piekarnik z włączoną samą lampką albo blat obok lekko nagrzanego piekarnika.
Wypływające nadzienie to częsty problem przy zbyt cienko rozwałkowanym cieście albo zbyt luźnej paście maślanej. Nadzienie powinno być gęste, nie płynne. Jeśli masło zrobi się zbyt miękkie, można je na kilka minut schłodzić i dopiero potem rozsmarować.
Zgniatanie rolek podczas krojenia nie wygląda groźnie, ale warstwy robią się przez to mniej równe. Przydatna jest zwykła nitka: wystarczy wsunąć ją pod roladę, skrzyżować końce u góry i pociągnąć. Kawałki wychodzą wtedy równe i nie tracą kształtu.
Drugie wyrastanie nie powinno być pomijane. To właśnie ono sprawia, że cynamonki są puszyste, a nie zbite. Jeśli trafią do piekarnika zbyt wcześnie, środek potrafi zostać ciężki mimo ładnie zarumienionego wierzchu.
Jak przechowywać cynamonki drożdżowe, żeby pozostały miękkie
Najlepsze są w dniu pieczenia, jeszcze lekko ciepłe, ale dobrze przygotowane zachowują świeżość również następnego dnia. Po całkowitym ostudzeniu warto przełożyć je do szczelnego pojemnika albo dokładnie przykryć folią. Trzymane w temperaturze pokojowej pozostają miękkie przez około 2 dni.
Do dłuższego przechowywania dobrze nadaje się zamrażanie. Najwygodniej mrozić bułeczki bez lukru lub bez serkowego kremu. Po rozmrożeniu wystarczy podgrzać je przez kilka minut w piekarniku nagrzanym do 160°C albo krótko w mikrofalówce. Ciepło przywraca im miękkość i mocniej wydobywa aromat cynamonu.
Jeśli cynamonki mają być podane kilka godzin po upieczeniu, dobrze zostawić lukier na później. Polane zbyt wcześnie i szczelnie przykryte potrafią lekko zwilgotnieć na wierzchu. Samo ciasto jednak bardzo dobrze znosi wcześniejsze pieczenie.
Warianty i drobne zmiany w przepisie
Do nadzienia można dodać drobno posiekane orzechy pekan albo włoskie. Dają przyjemną chrupkość i dobrze łączą się z masłem oraz cynamonem. Wystarczy niewielka garść rozsypana po warstwie nadzienia, żeby nie utrudnić zwijania rolady.
W bardziej deserowej wersji sprawdzają się rodzynki wcześniej namoczone w ciepłej wodzie lub odrobinie soku pomarańczowego. Nie warto dodawać ich zbyt dużo, bo przejmą wilgoć z ciasta i środek może się nierówno piec. Lepszy efekt daje cienka warstwa dodatków niż bardzo obfite wypełnienie.
Jeśli planowany jest bardziej wyrazisty finisz, zamiast zwykłego lukru można użyć kremu z serka. Taka wersja przypomina amerykańskie cinnamon rolls i jest bardziej wilgotna na wierzchu. Z kolei lukier z sokiem z cytryny daje lżejszy efekt i przełamuje słodycz.
Do samego ciasta pasuje również odrobina kardamonu albo szczypta gałki muszkatołowej. Nie powinny jednak dominować. W tym wypieku pierwsze skrzypce ma grać cynamon, a dodatki mają tylko podkreślać jego aromat.
Wartości odżywcze cynamonek
Cynamonki drożdżowe są wypiekiem maślanym i dość sycącym. Jedna duża bułeczka z lukrem to średnio około 320-390 kcal, w zależności od ilości nadzienia i rodzaju wykończenia. Wersja z kremem serkowym będzie zwykle nieco bardziej kaloryczna.
W jednej porcji znajduje się przeciętnie około 45-55 g węglowodanów, 10-16 g tłuszczu i 5-7 g białka. To deser, nie pieczywo śniadaniowe na co dzień, ale dzięki jajkom, mleku i maśle ma pełniejszy smak oraz dobrą strukturę. Przy mniejszych porcjach można pokroić roladę na 14-15 kawałków zamiast 12, wtedy bułeczki będą poręczniejsze i lżejsze.